De positieve psychologie is een snelgroeiende stroming in de psychologie, die is gericht op veerkracht, optimaal functioneren en positieve gezondheid. Het is een stroming die nieuwe mogelijkheden biedt voor toepassingen in de geestelijke en algemene gezondheidszorg, het onderwijs en arbeidsorganisaties.

Lange tijd naar uitgekeken en 15 april toog ik dus ook vol verwachting naar het Positieve Psychologie Congres in Ede. Ik voel me door mijn werk en ervaringen mij meteen verbonden met het centrale thema van dit congres: Veerkracht, “het herstel naar functioneren nadat je iets vervelends hebt meegemaakt”.

Het thema wat mij nog nader aan het hart staat en minstens zo centraal stond was ‘floreren’- optimaal functioneren en welzijn. Al tijdens één van de eerste dia’s werd het belang hiervan duidelijk gemaakt met een citaat uit een artikel van Keyes, Frederickson en Park (2012). In dit artikel geven de auteurs aan dat: “Evidence to date suggests that flourishing, a central component of complete mental health, is a desirable condition that any community, corporation or government would want to protect or promote in its citizens.” Gedurende de hele dag kwam het concept floreren en het grote belang ervan regelmatig terug. Hierbij wordt floreren gedefinieerd als een combinatie van de hedonistische visie op geluk en welbevinden (je fijn en goed voelen over je leven) en de eudemonische visie hierop (een positief psychologisch en sociaal functioneren) (Keyes et al, 2012; Bohlmeijer et al., 2013). Dit maakt dat het concept drie componenten omvat:

  • Emotioneel welbevinden: tevredenheid met het eigen leven en positieve gevoelens als geluk en interesse
  • Psychologisch welbevinden: optimaal functioneren in het individuele leven en zelfverwerkelijking.
  • Sociaal welbevinden: optimaal functioneren in sociale groepen en de maatschappij.

Ook de nieuwste uitgave van het Tijdschrift Positieve Psychologie, die werd uitgereikt bij de ingang van het congresgebouw, opent met een artikel met de titel: “Zeven redenen om te investeren in floreren”. Hierin bespreken Sanne Lammers en Corey Keyes zeven wetenschappelijk onderbouwde redenen waarom investeren in floreren goed is voor mens en maatschappij. In hun conclusie geven ze aan dat “…. welbevinden mensen veerkrachtiger, weerbaarder en productiever maakt. Het draagt bij aan een goede lichamelijk en psychische gezondheid. Er is daarom alle reden voor scholen, organisaties, gezondheidszorg en overheden om te investeren in het emotioneel, psychologisch en sociaal welbevinden.”

Aandacht voor floreren dus waardoor onder andere de veerkracht van mensen lijkt toe te nemen (Ahern et al., 2006). In de presentatie van Christina van der Feltz-Cornelis kwam duidelijk naar voren dat voor het bevorderen van veerkracht het delen met anderen een grote rol lijkt te spelen. Wanneer je iets vervelends mee maakt helpt het wanneer je dit kunt bespreken met een ander, dat je een soort getuige hebt waarmee je je verbijstering kunt delen (“dat hadden ze niet mogen doen”, “dat was echt vervelend” etc). Hierdoor wordt je ‘persoonlijke kompas’ bevestigd en versterkt, wat helpt veerkracht te tonen en te versterken.

Keyes sprak in zijn presentatie nog meer over de positieve werking van floreren. “Anything less than flourishing results in problems” was een van de statements die hij verdedigde. Hij deed dat op basis van de uitkomsten van meerdere wetenschappelijke onderzoeken die lieten zien dat mensen die floreerden minder last hadden van burnout, minder stopten/uit vielen van werk, minder ziekte dagen hadden op het werk, minder zelfmoordneigingen hadden etc. Floreren bleek van groter belang dan het wel of niet hebben van een mentale ziekte. Floreren kon volgens een grootschalig onderzoek onder studenten bevorderd worden door: interactie met anderen, anderen helpen, spelen, iets nieuws leren en spirituele activiteit.

Mensen die dit soort activiteiten onder nemen op een dag, ervaren positieve emoties, wat uiteindelijk leidt tot floreren. Hij eindigt zijn presentatie met een pleidooi voor meer aandacht voor het bevorderen van floreren bij mensen. “Let’s feed the wolve of health instead of het wolve of illness”

Dat floreren aan te leren is bleek uit een van de laatste presentaties van de dag, de presentatie van Marijke Schotanus-Dijkstra (2015). Zij presenteerde de effecten van een zelfhulpboek (Bohlmeijer & Hulsbergen, 2013) gecombineerd met emailcontact met een coach op floreren. Alleen mensen die vooraf niet floreerden (gemeten met de MHC-SF) mochten deelnemen. Na het doorlopen van alle oefeningen bleek na 3 maanden 30% van de mensen te floreren en na 12 maanden was dit 33,6%.

Reden te meer dus om meer aandacht te besteden aan floreren en de elementen hiervan in onderwijs , arbeidsorganisaties en zorg.

Maar hoe voor u ? Bij Volkerink en Partners kunt u zowel via e coaching , coaching als psycho sociale therapie werken aan het leren floreren zodat u meer veerkracht en welbevinden ondervindt waardoor u uw leven als prettiger ervaart en uw persoonlijke kompas versterkt wordt.

Steeds vaker komt het voor dat werkgevers zich zorgen maken over de vitaliteit van hun werknemers. Tijd is schaars en werken is steeds meer een digitale omgeving aan het worden. Personeel mag steeds meer doen in minder tijd. De kans dat werknemers zich eenzamer en minder gehoord voelen is groot en men loopt daardoor het risico uit te vallen met ziekte.

Hoe kan je als werkgever werken aan meer vitaliteit onder je werknemers? Heel belangrijk is dat werknemers zich vrij voelen om naar buiten te treden om zo te kunnen zeggen wat hen dwars zit. Uit onderzoek is gebleken dat dit lonend is voor de sfeer op het werk, dat deze verbetert en het ervoor zorgt dat het ziekteverzuim afneemt . Het zorgt ook voor minder verloop van personeel en betere financiële resultaten.

Een aantal suggesties om te zorgen dat medewerkers zich prettiger gaan voelen en hun mening durven zeggen. Voor jou als leidinggevende:

  • Zeg niet 'mijn deur staat altijd open', maar vraag actief om meningen.
  • Zet het onderwerp 'twijfels en verbeteringen' regelmatig op de agenda van het werkoverleg.
  • Vraag om feedback in een-op-een gesprekken.
  • Ideeën en kritiek zijn altijd welkom.
  • Maak het niet ingewikkeld met allerlei procedures
  • Bedank medewerkers wanneer ze zich uitspreken
  • Wees transparant
  • Zeg vooraf wat je zult doen met ideeën of kritiek. En koppel ook altijd terug wat dit heeft opgeleverd. Niet terugkoppelen draagt sterk bij aan het gevoel dat het zinloos is om je uit te spreken.
  • Hang niet de baas uit. Des te meer autoriteit je toont, des te minder open de communicatie. Laat in plaats daarvan zien dat je zelf ook kritiek durft te uiten naar de mensen boven je.

Heel kort samengevat: wees niet bang voor openheid en transparantie. Wanneer dit niet het geval is in je organisatie zou je wel eens met meer problemen te maken hebben dan je wenst.